Huy ve ahlâk güzelliği

Ali Haydar Haksal
Ali Haydar Haksal

İnsan güzellikleriyle insandır. Güzellikleri insanı anlamlandırır ve hakiki yönünü gösterir. Güzel insan çok yönlüdür. Fizik güzellik dış yansıması. Gençken insan düzgün yapılıysa güzeldir. Bu daha çok kadında belirginleşir, Allah’ın bağışı. Güzelliğin daha çok onda tecellisi. İnsan çocukken sevimlidir, belli bir yaşa erince artık insanın kucağına sığamayacak kadar olunca sevenlerin arasında fiziki engeller oluşmaya başlar. Bir anne, baba ya da sevenler çocuklarını belli bir yaşa kadar kucakta taşıyabilirler. Bir süre sonra ancak belli mesafeler oluşur.
İçten olan sevgi, samimiyet ve bağlılıklar ilişkilerden, insanın insanı tanımasından sonra başlar. Her şey zamana bağlıdır. Bu, bir anlamda hakiki olandır. Zaman en hakiki ve en değerli varlık, güç.
Dostluk asıl olanı. İnsanlar arasında bitmeyen ve sönmeyen bir bağlılık. Hakiki dostlar sınırlı ama kalıcı olanı.
Ve elbette insanların aşk derecesinde birbirini sevmesi de Allah’ın bir bağışı. Düzen ve oluş sevgi üzerine kurulu. Bu olmasa dünyanın dengesi tamamıyla bozulur. İnsanın var oluşu sevgi üzerine gelişir insan bununla olgunlaşır. Çoğalması ve yeryüzünü şenlendirmesi de buna bağlı. Sevgi olmasa insanın insana tahammülü olmaz. Tahammülleri belirleyen de sevgi, aşk ve bağlılık.
Yaş ilerledikçe insan bedeni pörsür, kırışır. Ameliyatlar, kimi kazalar insan bedeninin dengesini bozar, değiştirir. Bunlar değişkenlikler. Bir de değişmeyenler var, huy ve ahlâk güzelliği. Asıl ve kalıcı olan da bu.
Zaman hızlı bir akışta. İnsanın üzerinden gün ve geceler, güneş ve yeller geçiyor. İlerleyiş geleceğe oluyor. Giden geri gelmiyor. Kalıcı olanlar insan güzelliğiyle oluşanlar. Yanlışlar ve çirkinlikler olumsuz iz bırakıyor. İnsanda unutulmaz nedenler oluşturabiliyor.
İnsanı huy ve ahlâkta güzelleştiren durumlar var. İnsanı insan yapan, değerli kılan ve anlamlandıran. Karakterler bundan sonra oluşur. İnsanın kendi gelişmesiyle, aile içi ve çevre dengeleriyle. Ortamı bulandıran oluşlar kişiyi doğrudan etkiler. Olumsuzluk, kötülükler ve çirkinlikler bulaşıcıdır.
İnsanı güzelleştiren en temel güzellik kalıcı olan huy ve ahlâk güzelliğidir. Ahlâk güzelliği insanı erdemli, sabırlı ve dayanıklı kılar. İnsan hayatında her şey birbiriyle bağlantılıdır ve bir bütündür. Bütünün güzellikleri insanda buluşunca güzellikleri daha çok belirginleşir.
İnsanı güzelleştiren durumlar var. Bilgi ve birikim edinmek. Bunları içselleştirmek. Kibre kapılmadan kendi gücü oranında bunun hakkını vermek.
Cehalet insanı körleştirir, kabalaştırır, saldırganlaştırır. Güzel olmanın önünü tıkar, insanı uçurumlara sürükler. Şeytana kul ve köle eder. Tahammülsüzlük başlar. İnsan insanı tanımadıkça ve anlamadıkça dış görünüşler ve kimi anlık durumlar yanıltır.
Seven ve dost olan insan insanda kusur aramaz. Güzelliklerine bakar daha çok. Varsa kimi kusurları onları dolaylı olarak gidermeye yardımcı olur. Belli etmeden ve kırmadan. Hayat inişli ve çıkışlı. Kimi zaman yanlış anlamaya müsait. Beklenmedik durumlar, duyular insanı yanıltır. Asıl önemlisi bu anlara dikkatli olmak. İnsanın kendi kendisini kontrol edebilmesi kendi doğallığında olur. Temelde edinmiş olduğu güzellikler, iyilikler ve samimiyeti onu denetler. Şeytanın tuzağına düşürmez.
Güzel sözler ve davranışlar güzel insanlardan doğar. Yanılsatıcı olanları karıştırmamak gerekir. Albenili ve şeytansı olanlar insanı yanıltır. İnsanın asıl sorunu bu. İyi ve güzel olanı kötü ve çirkin olandan ayırt edemeyişi. Şeytanın tuzağına düşüş.
Güzel söz ve davranışlar insanın ruhunu ışıtır, yolunu açar, ferahlık ve huzur verir.
Sevgi gönül ve aşk dilidir. İnsan ruhuna ferahlık ve huzur verir. Gönül kapılarını açar. Olumsuzluklara kapılarını kapatır. Göz her zaman güzel ve iyi olanı görür.

- Yenidevir Gazetesi, Ali Haydar Haksal tarafından kaleme alındı
https://www.yenidevir.com.tr/makale/4688896/ali-haydar-haksal/huy-ve-ahlak-guzelligi