Selva Demiralp: Merkez Bankası'nın son adımı geri tepecek

Selva Demiralp, Merkez Bankası'nın son adımının geri tepeceğini belirtti.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın (TCMB) geçen haftaki faiz indirimini takip eden dört iş gününde, Türk Lirası yüzde 24'e yakın değer kaybetti. Bu değer kaybının yaklaşık üçte biri dün gerçekleşince, akşam saatlerinde TCMB'den bir basın açıklaması geldi.

Buna göre TCMB döviz kurunun serbest piyasada belirlendiğini ve sadece aşırı oynaklığa müdahale edebileceğini not etti.

Prof Selva Demiralp, BBC Türkçe için kaleme aldığı yazısında, "Bu açıklamanın eğer piyasaları sakinleştireceği düşünüldüyse o amaca hizmet etmeyeceği ve geri tepeceği çok açık" diyor ve şunları kaydediyor:

"Söz konusu duyuru, fiyat istikrarı konusunda gerekeni yapıp, enflasyon beklentilerini çıpalamış kredibilite sahibi merkez bankalarından duyacağımız türden bir açıklama. Bu şartlar oluştuğunda, dışsal bir şokla para biriminiz sınırlı bir oynaklık yaşasa bile müdahale etmeme lüksünüz olabilir. O zaman bile, aşırı oynaklık oluşursa finansal istikrarı zedelememek için Merkez Bankası müdahale eder. Tabii bunun için de döviz rezervi gerekir.
Bizdeki durum yukarıdaki tanımdan son derece uzak. Ne yüzde 20 enflasyona bakıp fiyat istikrarı olduğunu söyleyebilmek mümkün, ne de tarihi oynaklık seviyelerine ulaşmış kura bakıp "aşırı oynaklık yok" diyebilmek.
Üstüne üstlük, kurda yaşanan oynaklık dışsal bir etkiden değil para politikasının kendisinden kaynaklanıyor. Yani "benden bağımsız etkilerden kaynaklanan bir oynaklık var" bile diyemiyorsunuz.
Her ne pahasına olursa olsun, inse de çıksa da piyasada dalgalanmalar yaşasa da ellerindeki kripto varlıklara olan inançlarını yitirmeden yatırımlarına tutanan çok sayıda kişi var. Ancak uzmanlar bu stratejinin risklerinin de gözardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Durum böyle iken Merkez Bankası'nın çıkıp böylesine bir duyuru yaparak kimi ikna edeceğini düşündüğünü anlamak güç. Bu tür iletişim hamleleri ekonomik prensip ve temellerle desteklenebildiği ölçüde ve Merkez Bankası kredibilitesi oranında ikna edici olur. Güven sağlar. Piyasaları sakinleştirir. Hitap ettiği kitlelerin bilgi birikimlerini hafife alan, TL'deki değer kaybında para politikasının sorumluluğunu kabul etmeyen bir iletişim ise hiç iletişim yapmamaktan daha çok zarar verir.
Serbest piyasa kurallarına uyulmasını hepimiz istiyoruz. Merkez Bankası'ndan ne serbest piyasa kurallarına müdahale etmesi ne de kur hedeflemesi yapması bekleniyor. Kaldı ki elde geçici müdahale için bile yetecek döviz rezervi bulunmuyor. Merkez Bankası'ndan beklenen tek şey var. O da kanunla belirlendiği üzere fiyat istikrarını sağlamak.
Yüzde 20 enflasyon olan bir ülkede Fed'vari bir uslupla çıkıp "enflasyon geçici" demek sonrasında da faiz indirimine gitmek TCMB'nin ne ABD Merkez Bankası'nın ne yaptığını, ne "geçici" kelimesi ile Fed'in neyi kastettiğini ne de Fed'in uyguladığı para politikasının temel prensiplerini anladığını gösteriyor.
Şekilde kırmızı çizgi ABD enflasyonunu, mavi çizgi ise Türkiye'deki enflasyon oranını gösteriyor. TCMB son faiz indirimlerine gerekçe olarak Fed'i örnek alıp "Enflasyon geçici" dedi. Fed "geçici" terimi ile pandemi şartları ortadan kalktığında enflasyonun salgın öncesindeki yüzde 2 altındaki seviyelere dönmesini beklediğini ve bundan memnun olduğunu kastediyor. Buna rağmen, ekonomi normalleştikçe talep güçlenip enflasyonist baskılar artacağı için bir sonraki adımım faiz artırımı olacak diyor, faiz indirimine gitmiyor.
Bizde ise enflasyonun pandemi öncesi seviyesi bile yüzde 12'nin üzerinde idi. Yani hedefin neredeyse üç katı bir enflasyon vardı. Dolayısı ile enflasyon "geçici" dediğiniz zaman, pandemi etkileri ortadan kalkınca geri dönüleceğini umduğum yüzde 12'lik seviyeden mutlu olurum demiş oluyorsunuz. Bir de üzerine faiz indirirseniz yüzde 12'nin de üzerini tercih etmiş oluyorsunuz.
Siz faiz indirirken kur krizi çıkar ve enflasyon beklentileri yükselirse, o zaman enflasyonu tamamen bir kenara bırakmış oluyor ve emsal gösterdiğiniz ülkelerden bambaşka dinamiklerle yüzleşiyorsunuz. Bu sebeple global enflasyonist sebeplerden oldukça ayrışan enflasyon dinamiklerimizi tanımlarken, orası için tanımlanmış terminolojiden uzak durmak, hakim olmadığımız terimleri kullanmamak lazım.
Unutmayalım ki, TCMB iktisadi temellerden uzaklaştıkça, yapılan hataları daha da hatalı gerekçelerle izah etmeye çalıştıkça panik artıyor ve ekonomide telafisi mümkün olmayan ağır bedeller ödeniyor."

24 Kas 2021 - 20:12 - Ekonomi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yenidevir Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yenidevir Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yenidevir Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yenidevir Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.