Borç emperyalizmi!

Önceleri ülkeleri işgallerle ve asker gücüyle boyunduruk altına alan emperyalist güçler, yeni argüman olarak “borç para”yı kullanıyor.

Batı emperyalizmi yıllarca IMF eliyle “modern Düyûn-u Umûmiye”yi uygulayarak gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeleri kendine mahkûm ederken, şimdi de Çin “borç diplomasisi”ni bir silah gibi kullanıyor ve ekonomik sömürü alanını genişletiyor. Aldığı kredi borcunu ödeyemeyen Karadağ’ın borcu karşılığında Çin’e toprak vermesi gündemde.


BORÇ ÖDENEMEYİNCE TAŞINMAZLARA EL KOYUYOR
Son 20 yılda gerçekleştirdiği küresel açılımla ve tam manasıyla kesenin ağzını açarak dünyanın birçok ülkesine kredi borcu veren Çin, borcunu ödemekte zorlanan ülkelerin topraklarına ve taşınmaz mallarına el koyuyor. Çin hükümeti, Asya ve Afrika kıtalarındaki az gelişmiş ülkelerin altyapı projelerine milyarlarca dolarlık krediler veriyor. Yakın zamanda Nijerya, Pakistan ve Sri Lanka’ya yüklü miktarlarda borç veren Çin, ülkelerin borçlarını ödeme zorluğu çekmeleri durumunda, anlaşma gereğince yatırım yaptığı taşınmazlara el koyuyor.

Son 20 yılda gerçekleştirdiği küresel açılımla kesenin ağzını açarak dünyanın birçok ülkesine kredi borcu veren Çin, borcunu ödemekte zorlanan ülkelerin topraklarına ve taşınmaz mallarına el koyuyor. Çin hükümeti, Asya ve Afrika kıtalarında üçüncü dünya ülkesi olarak adlandırılan az gelişmiş ülkelerin altyapılarını sağlamlaştıracak projelere milyar dolarlarca kredi yatırımı yapıyor. Yakın zamanda Nijerya, Pakistan, Sri Lanka gibi ülkelere yüklü miktarlarda kredi borçları veren Çin, ülkelerin borçlarını ödeme zorluğu çekmeleri durumunda, anlaşma gereğince yatırım yaptığı taşınmazlara el koyuyor. Bu konuda en son örnek Balkan ülkesi Karadağ’da yaşandı. 2014 yılında Çin’den aldığı krediyle otoyol inşaatına başlayan Karadağ, borcun Temmuz ayına denk gelen ilk taksitini ödeyemedi. Karadağ, borcunu ödeyememesi durumunda anlaşma gereğince Çin’e askeri faaliyetlerde kullanılmamak koşuluyla toprak vermek zorunda kalacak.

AVRUPA BİRLİĞİ, KARADAĞ’A SIRT ÇEVİRDİ
Avrupa’nın en küçük ülkelerinden biri olan 600 bin nüfuslu Karadağ, 2014’te ülkedeki bir otoyol projesi için Çin merkezli Eximbank’tan bir milyar dolar (8 milyar TL) borç almıştı. Devlet bütçesine büyük bir yük bindiren bu rakamı ödemekte sıkıntı yaşayan Karadağ, Avrupa Birliği’nden (AB) maddi destek istemesine rağmen karşılık görememişti. Ekonomisi oldukça kötü olan Karadağ, Temmuz ayında ödemesi gereken borç tutarını ödeyememesi durumunda Çin’e toprak vermek zorunda kalacak. Benzer bir durum 2017 yılında Sri Lanka örneğinde yaşanmıştı. Asya ülkelerinden Sri Lanka, bir liman inşaatı için Çin’e olan borcunu ödeyemediği için limanın kontrolünü 99 yıl süreyle Çin’e kiralamak zorunda kalmıştı.

ÇİN’İN BORÇ KARŞILIĞINDA KARADAĞ’DAN TOPRAK ALMA HAKKI VAR
Balkan coğrafyasının en küçük ülkesi olarak bilinen Karadağ’ın Çin karşısında düştüğü sıkıntılı durumu değerlendiren Çin araştırmacısı-akademisyen Nurettin Akçay, “Çin, Karadağ’da 270 mil uzunluğunda bir yol yapıyor. Çin Devlet Bankası Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında yolun yapımı için Karadağ’a 1 milyar $ kredi vermişti. Bu ay kredinin ödenmesi gerekirken Karadağ bu parayı Çin’e ödeyememiş. Peki yaptırım ne? Kredi sözleşmesine göre Karadağ son ödeme tarihini kaçırırsa, Çin’in krediye karşılık ülke içinde toprak alma hakkı bulunuyor. Tek şart toprağın askeri amaçla kullanılmaması” ifadelerini kullandı.


ÇİN’İN AMACI ABD VE BATI BLOKUNU DENGELEMEK
Çin hükümeti, Asya, Afrika ve son olarak Avrupa kıtasında birçok ülkeyi borç diplomasisiyle etki altına alarak, küresel ölçekte rekabet halinde olduğu Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Batı bloku ülkelerinin faaliyetlerini dengede tutmaya çalışıyor. Son yıllarda ABD’nin Asya’daki önemli müttefiklerinden Pakistan’ı yanına çekmeyi başaran Çin, Afrika siyasetinde söz sahibi olan Nijerya gibi bazı ülkeleri de verdiği borçlar sayesinde etkilemeyi başardı. Dev yatırım anlaşmalarıyla Türkiye, İran, Suudi Arabistan gibi İslam âleminin önde gelen ülkelerini de kıskaç altına alan Çin, ABD’nin Orta Doğu bölgesindeki etki alanını önemli ölçüde kırmayı başardı. Çin’in ‘Bir Kuşak Bir Yol Projesi’ kapsamında Ege Bölgesi’ndeki liman inşaatlarının devam ettiği de biliniyor. Bununla birlikte Türk hükümeti, bir kamu bankası adına yakın bir zamanda, Çin devletine ait Eximbank’tan 400 milyon dolar değerinde kredi almıştı.

TÜRK EKONOMİSİ DE BORÇLA BÜYÜYOR!
Birçok gelişmekte olan ülke gibi Türkiye de yeterli iç tasarruflara ve finansman olanaklarına sahip olmadığından dış borçlanmalar ve krediler yoluyla büyüme modelini uyguluyor. Bu modeli uygularken, giderek “el parasıyla büyüme” ve “borcu borçla ödeme” sarmalına giren Türkiye’de siyasi iktidar, borçlanma imkânları sınırlanınca, büyüme için gereken kaynağı varlık satışı ve özelleştirmelerde buldu. Hazine garantili inşaat projeleri de bütçenin üzerindeki yükü artırıyor.


SRİ LANKA’DA LİMANA EL KOYDU
Bu konuda en son örnek Balkan ülkesi Karadağ’da yaşandı. 2014’te Çin’den aldığı krediyle otoyol inşaatına başlayan Karadağ, 1 milyar dolarlık borcun Temmuz’daki ilk taksitini ödeyemedi. Karadağ, borcunu ödeyememesi durumunda anlaşma gereğince Çin’e askeri faaliyetlerde kullanılmamak koşuluyla toprak vermek zorunda kalacak. Benzer bir durum 2017 yılında Sri Lanka örneğinde yaşanmıştı. Asya ülkelerinden Sri Lanka, bir liman inşaatı için Çin’e olan borcunu ödeyemediği için limanın kontrolünü 99 yıl süreyle Çin’e kiralamak zorunda kalmıştı.

07 Tem 2021 - 08:30 - Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yenidevir Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yenidevir Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yenidevir Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yenidevir Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.