Dünya alarmda: Yeni koronavirüs türü hakkında bilinmesi gerekenler

Dünya alarmda... Yeni koronavirüs türü hakkında bilinmesi gerekenler

İngiltere'nin güneyinde başlayarak Avrupa ülkelerine sıçrayan yeni koronavirüs mutasyonu endişe yarattı.

Aşı çalışmaları ile belirli ölçüde kontrol alınması beklenen virüsteki bu değişim yeni soruları da beraberinde getirdi.

Virüsün mutasyona uğraması kulağa korkunç geliyor ancak mutasyon ve değişim, virüslerin yapmakta olduğu doğal bir şey olarak değerlendiriliyor. Buna göre çoğu zaman virüsler, insanı enfekte etmekte daha da kötüleşecek şekilde kendini değiştirebiliyor.

Güneydoğu İngiltere'de tespit edilen yeni korona varyasyonunun daha kolay bulaşabildiğine, daha ciddi semptomlara neden olabileceğine veya aşıyı işe yaramaz hâle getirebileceğine dair net bir kanıt yok.  

Hatta, uzmanların ve yetkililerin bu soruya cevabı çok net: Hayır. Zira yeni geliştirilen aşıların tümü, koronavirüs spike proteinine dair bilgileri, mutasyona rağmen bağışıklık sistemimizi uyaracak şekilde kodlamak üzere tasarlandı.

NTV'nin aktardığına göre birincisi, vakaların daha yüksek olduğu yerlerde değişim seviyelerinin daha yüksek olması. Bu, iki şekilde yorumlansa da bir uyarı işareti. Virüs, daha kolay mutasyona uğrayabilir ve daha fazla enfeksiyona neden olabilir.

Ancak değişen virüs, doğru zamanda doğru kişilere bulaşarak da şanslarını artırabilir. "İspanyol türünün" yaz boyunca yayılmasının bir açıklaması, insanların ona tatilde yakalanıp evine taşımasıydı.

Labaratuvar araştırmaları, bu cinsin diğerlerine göre çok daha fazla yayılımcı olduğunu gösterdi.

Bir başka konu da virüsün mutasyonunun nasıl gerçekleştiğidir.

İngiliz Prof Nick Loman, “"Beklediğimizden fazla, virüs şaşırtıcı derecede çok sayıda mutasyona sahip ve birkaçı ilginç görünüyor” dedi.

Dikkat çeken iki tür mutasyon var. Her ikisi de, virüsün onları ele geçirmek için vücudumuzun hücrelerine açılan kapıyı açmak için kullandığı anahtar değerde önemli başak proteininde bulunuyor.

İngiltere üzerinden yayılan yeni bir koronavirüs varyantının “çarpıcı” miktarda mutasyona sahip olduğu açıklandı. “VUI - 202012/01” adlı mutasyonu araştıran Birleşik Krallık Covid-19 Genomics UK Konsorsiyumu (COG-UK) üyeleri, virüsün genetik yapısında meydana gelen "17 değişikliği" ortaya çıkardıklarını söyledi. 

Araştırmacılar, değişikliklerin çoğunun virüsün insan hücrelerine tutunmak için kullandığı başak proteininde meydana geldiğini açıkladı.

Başak proteininde meydana gelen değişiklikler oldukça önem taşıyor, çünkü ülkede kullanılmaya başlanan Pfizer/ BioNTech'in aşısı da dahil olmak çoğu koronavirüs aşısı bu proteini hedef alarak çalışıyor. 

Aynı zamanda söz konusu değişikliklerin, daha önce koronavirüsün farklı bir suşuyla enfekte olmuş kişilerin de bağışıklık kazanmasını engelleyeceğinden korkuluyor.  (Bir bakteri veya virüsun farklı alttürlerinin, aralarında genetik farklılıklar bulunan gruplarına ¨suş¨ deniliyor.)

Bununla birlikte,  İngiltere'nin Baş Tıbbi Danışmanı Chris Whitty de dahil olmak üzere bilim insanları şu ana dek Galler, İskoçya, Danimarka ve Avustralya'da görülen mutasyonun aşılar üzerinde herhangi bir etkisi olacağına dair 'henüz hiçbir kanıt bulunmadığını' söylediler.

Birmingham Üniversitesi  Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Enstitüsü'nde çalışan ve COG-UK üyesi olan Profesör Nick Loman, meydana gelen değişikliklerin fazla olduğunu kabul ederek, “Meydana gelen değişiklik gerçekten çarpıcı.

Çoğu Covid aşısı, bağışıklık sisteminin virüsün başak proteinlerini tanıması ve gelecekte virüs bulaşmaya çalıştığında onlara saldırması için eğiterek çalışır. Ancak başak proteinlerinin şekli mutasyonlar yoluyla değiştirilirse, bunun az da olsa aşılar üzerinde etkisi olabilir” ifadelerini kullandı.

“VUI - 202012/01” adı verilen yeni tür, ilk olarak Eylül ayında İngiltere’nin Kent şehrinde tespit edildi.Çoğunlukla güney İngiltere'de olmak üzere, yeni türün binden fazla doğrulanmış vakası belirtildi. 

Diğer taraftan, COG-UK, yeni varyantın  yaz aylarında İspanya'dan tatilciler tarafından yayılan  b20A.EU1 adlı baskın suştan daha hızlı yayıldığını söyledi. Araştırmacılar, mutasyonların hastalığın daha bulaşıcı olduğu anlamına gelebileceğinden şüpheleniyor, virüsün daha hızlı yayılmasının onu daha ölümcül hale getirmediğini belirtiyor. Bilim insanlarına göre bazı virüsler, daha uzun süre hayatta kalabilmek için daha az ölümcül hale geliyor. 

Bilim insanlarına göre söz konusu mutasyonlara ilişkin en büyük endişelerden birini,  virüsün daha önceki varyanslarına karşı geliştiren antikorların mutasyona uğramış versiyonu üzerinde etkili olmama ihtimali oluşturuyor. 

Antikorlar, daha önce bir hastalık ile karşılaşıldığında  bağışıklık sistemi tarafından üretilen ve vücut tekrar koronavirüsle karşılaştırdığında hastalığın önlemesini sağlayan protein yapılara deniliyor. Hastalığa daha önce yakalanan  veya bir aşı olan kişiler, virüse tekrar yakalandıklarında,  böylece hastalanmadan önce ondan kurtulabilirler.

Ancak, uzmanlara göre antikorlar  son derece spesifik yapılar ve virüste meydana gelen değişikliklere karşı son derece duyarlı olduklarından çalışmayabiliyorlar. Örneğin gribe neden olan virüs çok sık mutasyona uğradığından insanların gribe karşı bağışıklık kazanamıyor ve hastalığa sürekli olarak yakalanmaya devam ediyor.

Bu nedenle uzmanlar, en kötü senaryoda virüse karşı bir aşının da işe yaramayabileceği veya insanların virüse ikinci kez yakanlama riski olma ihtimalini bulunduğunu ama şu andaki veriler incelendiğinde böyle bir durumun söz konusu olmadığını belirtti. 

Öte yandan bazı bilim insanları, İngiltere Sağlık Bakanı Matt Hancock’un dün yeni mutasyon ile ilgili yaptığı açıklamaya tepki gösterek, koronavirüsün keşfedildiğinden bu yana binlerce kez değiştiğini ve mutasyonların hiçbirinin onu önemli ölçüde değiştirmediğini vurguladı.

BBC’nin Guardian’dan aktardığına göre King's College London'dan virolog Prof. Stuart Neil da şimdiye kadar toplanan verilerin değişime uğrayan virüsün daha bulaşıcı olduğu tespitiyle tutarlılık gösterdiğini ifade etti. 

Neil, "Ama bunun laboratuvar araştırmasına dayalı bir teyidi yok. Veya neden hızlı yayıldığına dair bir teyit yok" dedi.

Neil, değişim gösteren virüsün birkaç hafta önce bazı bölgelerde görülen vakaların yüzde 10 ila yüzde 15'inde tespit edildiğini ama geçen hafta bu oranının Londra'daki vakalarda yüzde 60'a çıktığını söyledi.

Neil, bilim insanlarını en çok kaygılandıran konulardan birinin, 'başak protein' olarak bilinen, virüsün anjiyotensin dönüştürücü enzim 2 (ACE2) ile etkileşime geçerek akciğerlerdeki, boğazdaki ve genizdeki hücrelere sızmasını sağlayan bölgedeki değişimler olduğunu belirtiyor. Neil, 'başak protein'de yaşanan mutasyonun, virüsün ACE2 ile etkileşimini artırdığını böylece büyümesi için avantaj sağladığını söylüyor. 

Diğer yandan, bu proteinin, aşıların da antikor geliştirilmesi için hedeflenen bölge olmasından dolayı, Neil, mutasyonun aşıların etkisini azaltabileceği kaygısı olduğunu da dile getiriyor ve "Bu, gerçekten yakından takip edilmesi gereken bir konu" diyor.

Guardian gazetesine konuşan uzmanlardan Dr. Çevik'e göre, bir diğer kaygı da son haftalarda virüsün bulaşmasına yol açan faktörlerle ilgili belirsizlikler. Virüsteki değişimin bulaşıcılığı etkilemiş olabileceğini belirten Dr. Çevik, sokağa çıkma kısıtlamalarının katı uygulandığı bazı bölgelerde de bulaşıcılık oranının yüksek olduğuna dikkat çekiyor.

Çevik, "Bazen mesele, toplumsal eşitsizliklerle ilgili rahatsız edici gerçeklere dayanıyor. Sokağa çıkma kısıtlamalarının evlerinde çalışamayanlar üzerinde etkisi sınırlı oldu" diyor.

University College London'dan Prof. Andrew Hayward, yeni mutasyonun ne kadar kaygı verici olduğu sorusuna şu yanıtı veriyor: "Sanıyorum, virüsün değişime uğrayan bu türünün daha büyük bir pandemiye neden olma ihtimalini bilecek kadar yeterli bilgiye sahibiyiz, daha önce öngördüğümüzden çok daha kötü." 

Hayward'a göre yeni tür virüsün bulaşıcı etkisindeki artış, mevcut can kayıpları oranı da göz önünde bulundurulduğunda "çok daha fazla ölüme neden olabilir."

Prof. Noakes de "Gelecek birkaç ay içinde, daha esnek davranabilmemiz için yeterli aşı sağlanana kadar, kısıtlamaların dengelenebileceğini düşünüyorum" diyor.

20 Ara 2020 - 17:36 - Dünya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yenidevir Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yenidevir Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yenidevir Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yenidevir Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.