Milyonlarca işçi ve emekçi 2025 yılı için asgari ücretin belirlenmesini beklerken, önce IMF, ardından Maliye ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçen hafta "fiyat enflasyonunu tetikleyeceğini" öne sürerek düşük oranlı artışların tercih edileceğine dikkat çekmişti. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'ın "Yüzde 25'lik bir artış enflasyon görünümüyle uyumlu" demesi, tartışmaların bu oran üzerinde yoğunlaşmasına neden oldu.
ASGARİ ÜCRETE 2025'TE %25 ZAM İDDİASI
Ancak yüzde 25'lik rakam asgari ücretin satın alma gücündeki kaybı telafi etmeye yetmiyor. 2024 yılında 17 bin 20 lira olarak belirlenen ve bu yıl artırılmayan asgari ücret, işçiler Ocak maaşlarını almadan önce bile değer kaybetmeye başladı.
Birgün'de yer alan habere göre asgari ücretteki devalüasyon yılın ilk 9 ayında yüzde 25'i aştı. TÜİK'in açıkladığı resmi enflasyon oranlarına göre asgari ücret yılbaşından bu yana yüzde 36,44 oranında değer kaybetti. Asgari ücretin 9 ayda değer kaybı 6 bin 195 lira oldu.
Asgari ücret her geçen yıl yoksullaşırken, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payı da her geçen yıl düşüyor. 1970'li yıllarda yüzde 80'lere ulaşan asgari ücretin GSYİH'ya oranı 2023'te yüzde 47,4'e geriledi. 2024 yılında asgari ücretin kişi başına GSYH'ye oranının yüzde 43,7'ye düşeceği tahmin ediliyor.
ASGARİ ÜCRETLİ ALTIN VE DOLAR KARŞISINDA DA KAYBETTİ
Asgari ücretteki devalüasyon altın ve dolara kıyasla da belirginleşiyor. TCMB'nin Cumhuriyet'teki yıllık ortalama altın fiyatlarına göre, yıllık asgari ücret 2003 yılında 25 altın, 2005 yılında ise 31 altın olarak gerçekleşti. 2023 yılında asgari ücretle alınabilecek Cumhuriyet altınlarının sayısı yüzde 11,8 azaldı. Aynı hesaplamayla 2024 yılına baktığımızda toplamda sadece 9,95 altına düşecek. Dolar kuruna göre yapılan hesaplamalarda da durum benzer. Bu yılın başında dönemin kuruna göre 578 dolar civarında olan asgari ücret, ekim ayında 388 dolara geriledi. Asgari ücret gelirini TL, altın ve dolar karşısında kaybetti.
